Trong bối cảnh chuyển đổi số đang diễn ra mạnh mẽ trên mọi lĩnh vực của đời sống xã hội, ngành giáo dục đang từng bước đổi mới để thích ứng với yêu cầu của thời đại. Việc đưa trí tuệ nhân tạo (AI) vào nhà trường không còn là xu hướng mang tính thử nghiệm mà đã trở thành một trong những nhiệm vụ quan trọng đột phá, cấp thiết, theo chủ trương của Đảng, Nhà nước và ngành giáo dục nhằm thúc đẩy chuyển đổi số, phát triển năng lực số cho giáo viên và học sinh, đáp ứng mục tiêu đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo, nâng cao nguồn nhân lực quốc gia.
Ngày 28/4/2026, Ban giám hiệu cùng một số đồng chí giáo viên Trường Tiểu học Văn Giang đã tham dự buổi tập huấn trực tuyến cấp Sở với chuyên đề Thực hiện giáo dục trí tuệ nhân tạo (AI) trong nhà trường tiểu học do PGS.TS. Tưởng Duy Hải – Trường Đại học Sư phạm Hà Nội trực tiếp triển khai. Buổi tập huấn đã cung cấp những nội dung quan trọng, mang tính định hướng và thực tiễn cao, giúp đội ngũ giáo viên có cái nhìn đầy đủ, toàn diện hơn về vai trò của trí tuệ nhân tạo trong giáo dục hiện đại.
Từ những nội dung cốt lõi tiếp thu được tại buổi tập huấn, Ban giám hiệu nhà trường đã chỉ đạo triển khai chuyên đề cấp trường nhằm lan tỏa kiến thức tới toàn thể cán bộ, giáo viên. Hai đồng chí Mai Thanh Tuyền và Hoàng Thúy Nga được giao nhiệm vụ nghiên cứu, xây dựng và báo cáo chuyên đề. Chiều ngày 05/5/2026, chuyên đề “Thực hiện giáo dục trí tuệ nhân tạo (AI) trong nhà trường” đã được tổ chức với sự tham dự đầy đủ của Ban giám hiệu cùng toàn thể giáo viên trong nhà trường. Buổi chuyên đề diễn ra nghiêm túc, hiệu quả, nhận được sự quan tâm và hưởng ứng tích cực của đội ngũ giáo viên.
Một trong những nội dung quan trọng được triển khai trong chuyên đề là giúp giáo viên nhận thức đúng về trí tuệ nhân tạo AI được hiểu là công nghệ có khả năng học hỏi, phân tích và hỗ trợ giải quyết vấn đề dựa trên dữ liệu, với ưu thế vượt trội về tốc độ xử lý và khả năng lưu trữ thông tin. Tuy nhiên, AI không thể thay thế con người trong việc thấu hiểu cảm xúc, hoàn cảnh và giá trị giáo dục. Chính vì vậy, chuyên đề đã nhấn mạnh quan điểm xuyên suốt: AI là công cụ hỗ trợ, giáo viên vẫn là trung tâm của quá trình dạy học và là người chịu trách nhiệm cuối cùng về chất lượng giáo dục.
Bên cạnh việc làm rõ bản chất của AI, chuyên đề còn hệ thống hóa các định hướng, quy định của các cấp quản lý liên quan đến chuyển đổi số và ứng dụng AI trong giáo dục. Các văn bản chỉ đạo đều nhấn mạnh việc phổ cập kỹ năng số cho học sinh, tích hợp nội dung AI vào chương trình giáo dục phổ thông, đồng thời xây dựng năng lực số cho đội ngũ giáo viên. Trong đó, việc giáo dục kỹ năng sử dụng AI cho học sinh được xác định là một yêu cầu cần thiết, phù hợp với xu hướng phát triển của thời đại. Học sinh không chỉ cần biết sử dụng công nghệ mà còn phải hiểu, đánh giá và sử dụng AI một cách an toàn, hiệu quả và có trách nhiệm.
Một điểm nhấn của chuyên đề là bộ tài liệu “Sáng tạo số cùng AI” dành cho học sinh từ lớp 1 đến lớp 5. Bộ tài liệu được xây dựng bám sát đặc điểm tâm lý, nhận thức của từng độ tuổi học sinh, đồng thời gắn liền với yêu cầu cần đạt của Chương trình giáo dục phổ thông 2018 và khung thí điểm giáo dục AI, năng lực số. Các bài học trong bộ tài liệu không chỉ dừng lại ở việc cung cấp kiến thức mà còn hướng tới việc giúp học sinh vận dụng AI để giải quyết các vấn đề thực tiễn thông qua việc tạo ra các sản phẩm số như hình ảnh, video, mô hình, bài thuyết trình hoặc các sản phẩm sáng tạo khác. Đây được xem là một hướng đi phù hợp, góp phần phát triển năng lực toàn diện cho học sinh trong bối cảnh giáo dục hiện đại.
Đáng chú ý, trong khuôn khổ buổi tập huấn, các thầy cô giáo còn được giới thiệu tiến trình cụ thể của một bài học trong một tiết học “Sáng tạo số cùng AI”. Một bài học được thiết kế theo hướng phát triển năng lực, gồm các bước cơ bản như khởi động, khám phá, thực hành – vận dụng và đánh giá – mở rộng. Học sinh không chỉ tiếp nhận kiến thức mà còn được hướng dẫn cách đặt câu hỏi, xây dựng yêu cầu, sử dụng AI để tạo sản phẩm, sau đó quan sát, so sánh và điều chỉnh để hoàn thiện sản phẩm theo tiêu chí bài học. Sau phần lý thuyết, các đại biểu đã được theo dõi một tiết dạy thí điểm tại một trường tiểu học, qua đó có cái nhìn trực quan, cụ thể hơn về cách tổ chức dạy học ứng dụng AI trong thực tế lớp học.
Chuyên đề cũng đã phân tích sâu về những lợi ích thiết thực mà AI mang lại trong dạy học. AI có thể hỗ trợ giáo viên trong nhiều khâu như xây dựng kế hoạch bài dạy, thiết kế hoạt động học tập, tạo hệ thống câu hỏi và phát triển học liệu số. Nhờ đó, bài học trở nên sinh động, trực quan hơn, phù hợp với đặc điểm của học sinh tiểu học. Đồng thời, việc ứng dụng AI còn góp phần phát triển cho học sinh các kỹ năng quan trọng như tư duy phản biện, kỹ năng giải quyết vấn đề, khả năng sáng tạo và năng lực học tập suốt đời.
Tuy nhiên, bên cạnh những lợi ích, chuyên đề cũng thẳng thắn chỉ ra các nguy cơ tiềm ẩn khi ứng dụng AI trong giáo dục. Các nguy cơ này bao gồm vấn đề đạo đức và pháp lý như xâm phạm dữ liệu cá nhân, vi phạm bản quyền, lan truyền thông tin sai lệch; các vấn đề sư phạm như nội dung không phù hợp, giảm tương tác giữa thầy và trò; cũng như các tác động đến tâm lý và sự phát triển của học sinh như lệ thuộc vào công nghệ, giảm khả năng tư duy độc lập. Việc nhận diện rõ những nguy cơ này là điều kiện cần thiết để sử dụng AI một cách hiệu quả và an toàn.
Trên cơ sở đó, chuyên đề đã đề ra các nguyên tắc đạo đức trong việc sử dụng AI trong giáo dục, bao gồm lấy con người làm trung tâm, đảm bảo tính minh bạch, công bằng và trách nhiệm. Giáo viên được xác định là người giữ vai trò kiểm soát, định hướng và chịu trách nhiệm cuối cùng trong quá trình sử dụng AI. Đồng thời, chuyên đề cũng đưa ra nhiều giải pháp cụ thể nhằm hạn chế các nguy cơ như kiểm chứng thông tin trước khi sử dụng, bảo vệ dữ liệu cá nhân của học sinh, hướng dẫn học sinh sử dụng AI đúng cách, xây dựng quy định rõ ràng về việc sử dụng AI trong học tập và giảng dạy.
Thông qua buổi chuyên đề, đội ngũ giáo viên Trường Tiểu học Văn Giang đã có thêm những kiến thức, kỹ năng cần thiết để tiếp cận và ứng dụng AI trong dạy học một cách hiệu quả. Đây không chỉ là hoạt động chuyên môn có ý nghĩa thiết thực mà còn là bước đi quan trọng trong lộ trình chuyển đổi số của nhà trường. Trong thời gian tới, nhà trường sẽ tiếp tục đẩy mạnh việc bồi dưỡng năng lực số cho giáo viên, khuyến khích ứng dụng công nghệ trong giảng dạy và tổ chức các hoạt động giáo dục gắn với thực tiễn, góp phần nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện.
Việc tổ chức chuyên đề “Thực hiện giáo dục trí tuệ nhân tạo (AI) trong nhà trường” đã thể hiện rõ tinh thần chủ động, tích cực đổi mới của Trường Tiểu học Văn Giang. Trong bối cảnh AI đang ngày càng tác động sâu rộng đến đời sống xã hội, việc trang bị cho giáo viên và học sinh những kiến thức, kỹ năng cần thiết để sử dụng công nghệ một cách hiệu quả, an toàn và có trách nhiệm là nhiệm vụ quan trọng và lâu dài. Với sự quan tâm chỉ đạo của Ban giám hiệu và sự nỗ lực của đội ngũ giáo viên, nhà trường tin tưởng sẽ tiếp tục triển khai hiệu quả các nội dung chuyển đổi số, từng bước xây dựng môi trường giáo dục hiện đại, linh hoạt và giàu tính nhân văn.